Sürdürülebilirlik
Kahve festivali, süreli bir lojistik işletmesidir. Burada miktarların nerede oluştuğu, ne yaptığımız — ve henüz çözmediğimiz şeyler yazıyor.
Büyüklük mertebesi
Festival, süreli bir lojistik işletmesidir
Aşağıdaki miktarlar İstanbul 2024'ten geliyor: tek lokasyon, dört gün. Tahmin değil, sayım — ve bu büyüklükte bir festivalin gerçekte nerede etki yarattığını gösteriyorlar.
120.000
Verilen bardak
Dört gün, tek lokasyon. Tekrar kullanımın kaderini belirleyen sayı.
25.000 l
Filtrelenmiş su
Şişeyle getirilmek yerine merkezî olarak arıtılıp stantlara dağıtıldı.
9.650
Tek kullanımlık şişe
Filtre tesisine rağmen yine de çıkan miktar. Düşmesi gereken sayı tam olarak bu.
7,5 t
Süt
Kahveden sonra en büyük ikinci mal akışı — ve raf ömrü en kısa olanı.
120.000
Bardak
Tek kullanımlıkla bu, dört günde 120.000 parça atık demek. Tekrar kullanımla ise on iki kez dönen yaklaşık 12.000 bardak.
25.000
Litre su
Yerinde filtreleniyor. Şişeyle getirilseydi yaklaşık 17 palet ve iki kamyon seferi ederdi.
7.500
Kilo süt
Dört gün boyunca soğuk zincir. Planlama hatasının doğrudan bozulmaya dönüştüğü kalem.
9.650
Şişe
Filtre tesisine rağmen çıkan tek kullanımlık kalıntı. Dortmund'da düşüreceğimiz ilk sayı bu.
Döngü
Bir bardak, on iki tur
Tekrar kullanım bir etiket değil, dört duraklı bir güzergâh. Duraklardan biri tıkanırsa sistem tümüyle tek kullanımlığa geri düşer — bu yüzden burada nasıl kurgulandığı yazıyor.
01
Bir kez depozito, her stantta değil
Bardak kavurmacının değil, alanın malı. İlk içecekte depozito ödeyen gün boyunca bir daha ödemiyor — ve her stantta yenisini almak yerine bardağı standtan standa taşıyor.
02
Yıkatmak yerine değiştirmek
Bir sonraki tezgâhta kullanılmış bardak temizle takas ediliyor. Ziyaretçi için tek hareket, kavurmacı için kendi bulaşığından kurtulmak demek.
03
Her ikram noktasında iade
Akşam önünde kuyruk oluşan merkezî bir iade gişesi yok. İkram veren her nokta geri de alıyor — çıkış yolunda da.
04
Bardak başına on iki tur
Dört günde on iki turla alanın 120.000 yerine yaklaşık 12.000 bardağa ihtiyacı oluyor. Bunun için bulaşık hattı sürekli çalışıyor; onun elektrik ve su tüketimi de aynı hesabın içinde.
Karşılaştırma
Fark gerçekte ne kadar
Aynı ölçekte dört sütun. İkisi İstanbul'daki mevcut durumu, ikisi Dortmund'da geçerli olacak hedefi gösteriyor. Belgelenmiş bir değerimiz olmayan yerde sıfır var, temenni değil.
Dört günde bardak
120.000
Tek kullanımlık
Bir bardak, bir içecek. Geriye kalan evsel atık — içinde süt olmuş kaplamalı karton anlamlı biçimde ayrıştırılamıyor.
12.000
Tekrar kullanım
Aynı sayıda içecek, bardağın onda biri. Karşılığında bulaşık hattı, personel ve depozito lojistiği — ikisi de aynı hesaba dahil.
Dört günde tek kullanımlık şişe
9.650
Bugünkü şişe
İstanbul 2024'te merkezî filtre tesisine rağmen tek kullanımlık şişe olarak çıkan miktar.
0
Hedef olarak şişe
Ücretsiz içme suyu noktaları ve stantlarda yeniden doldurulabilir şişeler. Sıfıra ulaşıp ulaşmadığımızı önceden değil, sonradan söyleyeceğiz.
Su
25.000 litre, tek bir palet bile yok
Kahvenin yüzde doksanından fazlası sudur ve bir festival onu ya getirtebileceğiniz ya da yerinde arıtabileceğiniz miktarlarda tüketir. Biz arıtıyoruz: merkezî bir filtre tesisi stantları besliyor, alanda ücretsiz içme suyu noktaları duruyor. Bu sayede getirilmeyen şey hiçbir bilançoda görünmüyor — çünkü hiç var olmuyor.
Altı alan
Üzerinde çalıştıklarımız ve ne kadar ilerlediği
Dortmund 2027 için bu altı madde hem kendimize hem her katılımcıya konulmuş bir şart. Çubuk, bir alanın ne kadar ilerlediğini gösteriyor — uydurulmuş bir yüzde olarak değil, bir durum olarak: ihaleye çıktı, görüşülüyor, yazıya döküldü.
01
Tekrar kullanım
Stant başına değil, tüm alan için tek bir depozito bardak sistemi. Tek kullanımlık yalnızca hijyen kurallarının başka seçenek bırakmadığı yerde. 120.000 servis düşünüldüğünde en büyük tek kaldıraç bu.
Durumİhaleye çıktı
02
Su
Getirilen şişeler yerine merkezî filtre tesisi — İstanbul'da bu zaten 25.000 litreydi. Alanda ücretsiz ve yönlendirmeli içme suyu noktaları.
DurumKesinleşti
03
Atık
Kapı açılışından değil, kurulumdan itibaren ayrı toplama. Kahve telvesi evsel atığa değil, toplanıp geri kazanıma gidiyor — bu miktarlarda bu ekonomik olarak da anlamlı.
Durumİhaleye çıktı
04
Enerji
Salonun izin verdiği yerde jeneratör değil şebeke elektriği. Espresso makineleri sürekli tüketicidir; bekleme süreleri tesadüfe bırakılmadan salon planı üzerinden yönetiliyor.
DurumLokasyona bağlı
05
Ulaşım
Bilet aynı zamanda ulaşım kartı olarak geçerli — var olan en etkili tek kaldıraç, çünkü halka açık etkinliklerde en büyük kalemi ulaşım oluşturuyor. Görüşme sürüyor, onay bekleniyor.
DurumGörüşülüyor
06
Tedarik zincirleri
Sergileyen herkes kaynağını açıklıyor. Sertifika zorunluluğu yok ama talep hâlinde belgeleme var — bu, büyük markalar için de küçük kavurmacılar için de geçerli.
DurumEl kitabında
Enerji
Sürekli tüketici tezgâhın üstünde duruyor
Elektriği sahne değil, bekleme konumundaki yüzlerce espresso makinesi çekiyor. Salonun izin verdiği yerde jeneratör yerine şebeke, ısınma süreleri ise tesadüfe bırakılmadan salon planı üzerinden. Gösterişsiz ve farkı yaratan şey bu.
Tedarik zincirleri
Sergileyen, çekirdeğin nereden geldiğini söyleyebilmeli
Sertifika istemiyoruz — sertifikalar para eder ve mükemmel tedariğe sahip küçük kavurmacıların çoğunda yoktur. Bilgi istiyoruz: kaynak, alım yolu, fiyat düzeyi; talep hâlinde. Bu, büyük marka için de iki kişilik işletme için de aynı şekilde geçerli.
Açık ve kesinleşmiş
Neyin kesin olduğu — ve neyi bilerek iddia etmediğimiz
Rakam vermediğimiz üç nokta: karbon bilançosu, toplu taşıma payı ve bölgesel tedarikçi oranı. Üçü de lokasyona ve ulaşım birliğine bağlı. Ölçüldüklerinde buraya gelecekler — önceden hedef olarak değil.
Etkinliğin karbon bilançosu
Lokasyon, salon tekniği ve ulaşım yolları olmadan her rakam tahmindir. İlk yılda ölçüyoruz ve sonrasında yayımlıyoruz.
Henüz açık
Otobüs ve trenle geliş payı
Kombine bilete ve seferlerin sıklığına bağlı. Tahminle değil, bilet verisiyle ölçülüyor.
Henüz açık
Bölgesel tedarikçi payı
Stant yapımı, teknik ve yeme içme ancak lokasyonla birlikte ihale ediliyor. Oran ondan sonra kesinleşiyor.
Henüz açık
Kahve telvesi geri kazanıma
Kurulumdan itibaren toplama noktaları, günlük alım. Bu miktarlarda bu bir vitrin projesi değil, lojistik.
Planlandı
Ücretsiz içme suyu noktaları
Alana dağıtılmış ve yönlendirmeli. Lokasyondan bağımsız olarak kesin.
Kesinleşti
Katılımcılar için kaynak belgesi
Sertifika zorunluluğu olmadan, talep hâlinde. Stant koşullarının parçası olacak.
Kesinleşti
Alanda
Miktarlar gerçekte nerede oluşuyor
İstanbul ve Ankara'dan kareler. Aynı işleyiş, aynı noktalar — Dortmund'da Alman atık ve hijyen mevzuatı altında.
